وَ كُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَانْقَذَكُمْ مِنْها . « 1 » قرآن كريم عقايد و خلق و خوى عرب قبل از اسلام بررسى خصايص اعتقادى و اخلاقى اعراب پيش از اسلام نشان دهندهء اين حقيقت است كه همهء خصلت‌هاى فكرى و روحى اعراب ، مذموم و مطرود اسلام نبوده ، بلكه صفات پسنديده‌اى نيز از قبيل شجاعت ، وفادارى به عهد و پيمان و احترام به ميهمان و . . . بين آنها رايج بوده است . ليكن در اين پژوهش به آن دسته از باورها و اخلاقيات اعراب پيش از اسلام مىپردازيم كه مورد تأييد قرآن كريم قرار نگرفته ، و از آن به‌عنوان باورها و سنّت‌هاى جاهلى ياد شده است . يعنى همان صفاتى كه با رجعت خويش جامعه را از ارزش‌هاى الهى تهى نمود و زمينه را براى ظلم و بيدادگرى به اولياء خدا آماده ساخت . بنابراين عدم طرح صفات پسنديدهء اعراب ، تنها از باب عدم ارتباط آن با موضوع اين پژوهش مىباشد . مفهوم جاهليت جاهليت از جهل به‌معناى خيره‌سرى ، بىخردى ، پرخاشگرى و شرارت اخذ شده است

--> ( 1 ) - آل عمران ( 3 ) ، آيهء 103 ؛ و شما بر لب حفره‌اى از آتش بوديد ، خدا شما را نجات داد .